عبد الحسین میرزا فرمانفرما
عبد الحسین میرزا فرمانفرما پسر حاجیه هما خانم و فیروز میرزا نصرت الدوله [اول] در سال ۱۲۷۴ ق در تهران به دنیا آمد. او برادر ملک تاج خانم نجم السلطنه و اشرف خانم سرور السلطنه (همسر مظفرالدین شاه) بود. در سال ۱۳۰۵ ق با فاطمه خانم عزت الدوله (دختر ام الخاقان و مظفرالدین شاه) ازدواج کرد. همسران بعدی او بتول خانم احشمی، معصومه خانم، فاطمه خانم، همدم خانم، اختر الزمان خانم، و بتول خانم [دوم] نام داشتند. عبد الحسین میرزا فرمانفرما در رمضان ۱۳۵۸ ق در سن ۸۴ سالگی در تهران درگذشت.
عبد الحسین میرزا فرمانفرما پسر حاجیه هما خانم و فیروز میرزا نصرت الدوله [اول] در سال ۱۲۷۴ ق در تهران به دنیا آمد. او برادر ملک تاج خانم نجم السلطنه و اشرف خانم سرور السلطنه (همسر مظفرالدین شاه) بود. در سال ۱۳۰۰ ق لقب نصرت الدوله به او اعطاء شد. در سال ۱۳۰۵ ق با فاطمه خانم عزت الدوله (دختر ام الخاقان و مظفرالدین شاه) ازدواج کرد. در سال ۱۳۰۸ ق رئيس قشون آذربایجان گردید و ملقب به سالار لشکر شد. یک سال بعد با فوت برادر بزرگش ناصرالدوله لقب فرمانفرما به او رسید. از سال ۱۳۰۹ تا ۱۳۱۱ و بعد از ۱۳۱۲ تا ۱۳۱۳حاکم کرمان بود. در سال ۱۳۱۲ والی کردستان شد. در سال ۱۳۱۴ پس از به حکومت رسیدن مظفرالدین شاه حاکم تهران نیز شد. از سال ۱۳۱۴ تا ۱۳۱۵ وزارت جنگ را به عهده داشت. در سال ۱۳۱۵ مغضوب شد و به حکومت فارس فرستاده شد که ۱.۵ سال به طول انجامید. اواخر سال ۱۳۱۶ به عراق رفت. او در سال ۱۳۲۱ به ایران بازگشت و والی کرمانشاهان شد. در سال ۱۳۲۵، بعد از فوت مظفرالدین شاه بعد از ۱۰ سال به تهران بازگشت و وارد سیاست شد. در همین سال به حکومت آذربایجان منصوب شد. در سال ۱۳۲۷ پس از فتح تهران توسط قوای مشروطه وزارت عدلی را بر عهده گرفت. ۱۷ صفر ۱۳۳۴ نخست وزیر و وزیر کشور شد. در همین سال والی فارس شد. در سال ۱۳۳۹ پس از توقیف او و دو پسرش فیروز میرزا نصرت الدوله و عباس میرزا سالار لشکر، از کار سیاسی کناره گیری کرد. همسران بعدی او بتول خانم احشمی، معصومه خانم، فاطمه خانم، همدم خانم، اختر الزمان خانم، و بتولخانم (دوم) نام داشتند. در رمضان ۱۳۵۸ ق در سن ۸۴ سالگی در تهران درگذشت.
مهرماه فرمانفرمائیان، «زندگی نامه عبدالحسین میرزا فرمانفرما»، جلد دوم، انتشارات توس، چاپ اول، ۱۳۸۲، ص ۳۱۷ و http://fa.wikipedia.org/wiki/عبدالحسین_میرزا_فرمانفرما
